Rượu Tequila – Văn hóa đặc sắc của người Mexico

Các chủng loại rượu trên thế giới thì nhiều vô số kể. Trong số này không thể không kể đến dòng rượu tequila tự hào danh trấn thiên hạ, đóng đô ở bất cứ kệ rượu nào trong quán bar. Hễ có quán bar thì chắc chắn phải có rượu tequila ở đó. Loại rượu cocktail Margarita nổi tiếng đến nổi bất kỳ một bartender nào cũng phải thuộc nằm lòng cách pha loại rượu này. Công thức pha có phần rượu chính là tequila. Bước vào bar thấy đám đông nào tụ tập cười nói, cùng nhau ực cốc rượu nhỏ kèm theo động tác cắn miếng chanh tươi, lè lưỡi liếm miếng muối được phết vào mu bàn tay trước đó thì đích thị là đang thưởng thức món rượu tequila rồi.

Rượu tequila là gì ?

Tequila (người Mexico phát âm là tê-ki-la) là một thứ rượu có độ cồn cao được chưng cất từ agave xanh (tiếng Mễ gọi là Agave Azul Tequilana – tiếng Anh gọi là blue agave plant) được trồng xung quanh thành phố Tequilla cách thành phố Guadalajara 65 km về phía tây bắc và nằm trên cao nguyên Los Altos của bang Jalisco thuộc quốc gia Mexico. Nên hầu hết mọi người khi nhắc đến tequila thường sẽ nghĩ ngay đến rượu tequila mexico bởi sự đặc trưng của nó.

Đất đỏ núi lửa của vùng này rất thích hợp để trồng loại cây agave bởi thế có trên 300 triệu cây agave được thu hoạch hàng năm. Loại cây agave nàycó tốc độ phát triển khác nhau tùy vùng đất. Agave trồng ở vùng cao nguyên thường có kích thước lớn hơn và cho hương vị ngọt hơn. Agave được trồng ở những vùng thấp hơn thì trái lại có kích thước nhỏ hơn và thường có hương vị của loài thảo mộc (herb).

rượu tequila

Tequilla thông thường có độ cồn 38-40% (76-80 proof) nhưng cá biệt có thể có độ cồn 35-55% (70-110 proof). Mặc dù vậy, đa số tequilla có độ cồn 40% (80 proof). Các nhà sản xuất thường chưng cất ra rượu có 100 proof rồi pha loãng với nước để gỉam độ gắt của rượu. Một số lò rượu danh tiếng chưng cất rượu đến độ 80 proof mà không cần phải dùng nước để pha loãng.

Một số loại tequila ủ lâu năm trong thùng gỗ sồi, rất cao cấp và hiếm có thể được uống neat như Cognac, Armagnac, Calvados, Single Malt hoặc aged rum, ví dụ như rượu tequilla Patron Anejo, rượu tequila Reposado,..

Tequila được chia thành hai nhóm cơ bản, một được chưng cất chỉ từ nước cây thùa (agave) đã lên men, và đóng chai hoàn toàn ở Mexico, loại kia thông thường được làm từ ít nhất 51% nước cây thùa, còn lại là đường hoặc các loại cây có đường khác. Xem trên nhãn chai, nếu không có ghi "Tequila 100% de agave" hoặc "Tequila 100% puro de agave" thì chai tequila đó mặc định là loại thứ hai, mixto – loại đã được pha trộn.

Hai nhóm cơ bản đó tiếp tục được chia nhỏ thành nhiều loại tequila, chủ yếu dựa vào số tuổi của rượu.

Blanco hay plata: loại tequila thuần khiết nhất, có màu sáng nhất, không qua quá trình làm tuổi, mà được đóng chai ngay sau khi chưng cất hoặc sau khi bảo quản trong khoảng 2 tháng. Tequila blanco có hương vị cây thùa thật và rõ ràng nhất cùng vị ngọt tự nhiên.

Joven hay oro: thường thuộc nhóm mixto, được thêm màu sắc và hương vị khác.

Reposado: được làm tuổi trong thùng gỗ hoặc két từ 2-11 tháng, có màu ánh vàng và hương vị đã cân bằng giữa hương vị từ cây thùa và từ thùng gỗ.

Añejo: có tuổi trong khoảng 1-3 năm, được trưởng thành trong thùng gỗ loại nhỏ (thể tích không quá 600 lít), có màu hổ phách và hương vị mượt mà, giàu và phức tạp hơn.

Extra Añejo: có tuổi lớn hơn 3 năm, màu sắc vì thế mà tối hơn so với loại añejo, hương vị nồng nàn và khó để phân biệt với những loại rượu mạnh nhiều tuổi khác.

rượu tequila

Rượu tequila giá bao nhiêu ? Tùy vào thời gian ủ, cũng như thương hiệu mà rượu tequila có giá khác nhau. Thời gian ủ càng lâu, hương vị càng đặc biệt nên giá rượu tequila càng cao. Chẳng hạn như Reposado thì sẽ có giá thành rẻ hơn so với Extra Añejo.

Tequila được làm từ 100% cây thùa là loại ngon hơn, và càng nhiều tuổi thì càng hảo hạng. Vì vậy, lời khuyên thứ nhất là nên chọn loại tequila được làm 100% từ cây thùa, ngoại trừ Jose Cuervo Especial của Jose Cuervo – nhãn tequila đầu tiên được sản xuất trên thế giới. Rượu tequila Jose Cuervo là một lựa chọn cực kỳ được ưa chuộng và không phải một cách vô cớ. Thứ hai, nếu có ý định uống nhiều loại tequila khác nhau, nên uống từ những chai trẻ trước, bắt đầu từ loại Blanco, sau đó đến Reposado, và cuối cùng là Añejo, Extra Añejo. Thứ ba, đương nhiên loại tequila càng nhiều tuổi thì hương vị càng giàu có, tuy nhiên không phải ai cũng thích sự nồng nàn của nó. Tùy thuộc vào sở thích, điều kiện kinh tế và tâm trạng mà bạn hoàn toàn có thể mua rượu tequila nào thấy ưng ý. Có thể là Blanco với hương vị tự nhiên nhất trong những ngày hè còn sót lại này, hoặc Cuervo trẻ tuổi, khỏe mạnh và giá thành hợp lý.

Mặc dù có nhiều lò rượu tequila sở hữu tư nhân nhưng đa số các thương hiệu nổi tiếng đều sở hữu bởi các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên có trên 100 lò rượu sở hữu trên 900 thương hiệu rượu tequila tại Mexico và trên 2.000 thương hiệu đã được đăng ký (số liệu thống kê năm 2009). Vì thế mỗi chai tequila đều có in một dãy số sê-ri (gọi là NOM) cho biết loại tequila này được sản xuất từ lò rượu nào. Lý do phải dùng mã NOM này là vì có quá nhiều lò rượu, quá nhiều nhãn hệu có cùng vùng miền cùng nơi xuất xứ.

Hội đồng Pháp Lý về rượu tequila của Mexico trước đây từng quy định loại rượu tequila ướp hương liệu không được phép chính thức mang tên rượu tequila. Vào năm 2004, hội đồng này chính thức quyết định loại tequila ướp hương liệu được phép mang tên rượu tequila, nhưng ngoại trừ loại tequila nguyên chất được làm từ cây agave. Loại này một khi được tẩm hương sẽ không được phép mang cái tên tequila.

Quy trình sản xuất

Thu hoạch cây agave vẫn còn rất thủ công như truyền thống hằng trăm năm trước đây cho dù có kỹ thuật nông nghiệp hiện đại ngày nay. Cây agave được trồng, chăm sóc và thu hoạch đều bằng tay. Tiếng Tây Ban Nha gọi người chuyên thu hoạch cây agave là "jimadores", là người sở hữu kinh nghiệm cha truyền con nối biết rất rõ thời điểm nào cần thu hoạch. Jimadores cần phải thao tác nhanh chóng giữa các luống cây chật hẹp để thu hoạch các hijuelos (nhánh con) mà không làm hư hại các cây mẹ, thu hoạch các piñas (tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là cây dứa, vì có hình dạng như bụi cây dứa) và quyết định thời điểm thu hoạch. Thu hoạch sớm quá thì hàm lượng đường không đủ cho quá trình lên men sau này. Thu hoạch trễ quá thì cây sẽ sử dụng hết lượng đường đó cho quá trình phát triển quiote là một mầm cây mọc cao lên khỏi bụi cây khoảng 20 – 40 foot) có nhiều hạt trên đó và nhờ gió phát tán ra môi trường xung quanh. Mỗi piñas có trọng lượng 40 – 70 pound, được cắt bằng một con dao chuyên dụng gọi là coa.

Xem thêm: Chivas 18 dòng rượu mạnh chất lượng

Các piñas này được băm nhỏ, rồi cho qua máy ép. Nước ép sau đó được cho vào bồn lên men. Một số hãng rượu tequila hiện nay vẫn còn dùng phương pháp truyền thống gọi là artisanal, người ta dùng các viên bi đá (bi nghiền – tiếng Tây Ban Nha gọi là tahona) để nghiền piñas. Nước ép được cho lên men trong bồn gỗ hoặc bồn thép không rỉ trong vài ngày để chuyển hóa đường thành cồn. Mỗi lò rượu giữ tuyệt đối bí mật con men giống.

rượu tequila

Chất lỏng sau quá trình lên men được chưng cất lần thứ nhất cho ra một dung dịch có màu trắng sữa đục gọi là ordinario. Sau đó lại được chưng cất lần 2 cho ra rượu tequila trong suốt trắng bạc. Có một vài lò rượu còn cho qua chưng cất lần ba. Tuy nhiên các chuyên gia thực thụ về nếm rượu tequila lại cho rằng việc chưng cất rượu tequila giá trị qua ba lần như thế sẽ làm mất đi hương vị của rượu tequila. Sau đó người dùng loại rượu cao độ này để pha loãng ra thành hạng rượu Silver Tequila (tạm dịch là tequila hạng bạc) hoặc được bơm vào thùng gỗ để trải qua quá trình ủ rượu.

Thường thì rất dễ phân biệt giữa rượu được sản xuất từ cây agave trồng ở vùng cao (cao nguyên) và vùng thấp (đồng bằng). Cây agave được trồng ở vùng cao nguyên cho ra hương vị ngọt của trái cây nhưng lại kèm theo mùi hương thực vật do ảnh hưởng của quá trình cây phát triển. Tuy nhiên sự khác biệt này ngày nay không còn rõ ràng nữa từ khi xãy ra hiện tượng thiếu hụt nguồn nguyên liệu agave. Các lò sản xuất rượu tequila ở vùng thấp lại chạy lên thuê mướn đất ở vùng cao nguyên từ đó họ sử dụng không phân biệt cả hai nguồn agave từ hai vùng để sản xuất tequila. Tuy vậy, các agave trồng ở triền dốc phía tây được nhận nhiều ánh sáng hơn nên cây cao hơn, bụi to hơn, cho nhiều nước ép hơn. Còn cây được trồng ở vùng thấp có kích thước nhỏ hơn, còn rượu sẽ có mùi hương vị thô ráp hơn.

Các cách uống tequila

Có sự khác biệt giữa cách uống tequila ở Mexico với những nơi còn lại trên thế giới. Không như nhiều người nhầm tưởng, ở Mexico, người ta ít khi uống tequila kèm chanh và muối.

1. Uống thẳng, không phục vụ kèm chanh và muối

Theo cách truyền thống của người Mexico, tequila được uống thẳng mà không kèm thêm chanh và muối. Thông thường tequila được rót ra loại ly shot nhỏ hẹp mà chúng ta vẫn thường thấy trong bar, được gọi là caballito, trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "con ngựa nhỏ".

Không nên ướp lạnh rượu trước khi uống, bởi nhiệt độ thấp sẽ làm giảm đáng kể hương vị của nó. Một số loại tequila có khuyến cáo trên nhãn chai là nên ướp lạnh chai rượu trước khi uống. Tuy nhiên đó chỉ là những loại tequila chất lượng thấp.

Với những loại tequila lâu năm như añejo và extra añejo, hoàn toàn có thể uống theo cách thưởng thức một loại whisky hay cognac hảo hạng. Rót tequila vào ly hình tu-líp (hoặc ly rock), lắc nhẹ chừng vài phút để hương thơm của rượu khuếch tán, ngửi và cảm nhận những hương vị có trong rượu, cuối cùng nhấp từng ngụm hoặc uống cạn.

rượu tequila

2. Tequila cruda – tequila với chanh và muối

Cách uống này rất phổ biến ở ngoài lãnh thổ Mexico, được gọi là "tequila cruda" hay được gọi theo thứ tự thành phần được dùng trước: lick-sip-suck (liếm muối, nốc tequila, mút lát chanh). Cách uống này rất được ưa chuộng bởi nhóm đông, tất cả đồng loạt thực hiện ba bước trên cùng lúc và lặp lại nhiều lần. Cũng có người mút chanh trước khi uống, theo cách đó họ sẽ ít thấy hương vị của tequila hơn và không bị sốc.

3. Tequila và sangrita

Phong cách kết hợp với sangrita – loại thức uống ngọt, chua và có gia vị này rất phổ biến với người Mexico và nhiều vùng khác. Người ta sẽ đồng thời uống hai shot bằng nhau, một tequila và một sangrita, có thể kèm thêm muối và chanh hoặc không. Chớ nhầm lẫn với sangrita của Tây Ban Nha, sangrita là thức uống không cồn, được pha trộn từ nước cam, nước chanh, nước lựu và bột ớt hoặc sốt cay. Sangrita là thành phần lý tưởng để gia tăng vị chua giòn của tequila và làm sạch vòm miệng sau mỗi lần uống. Cách uống này còn có một biến thể khá thú vị: tequila uống cùng với sangrita và nước chanh, tạo nên một tổ hợp ba thức uống mang ba màu sắc của cờ nước Tây Ban Nha (xanh lá, trắng, đỏ). Vì thế mà nó được mang tên là bandera, tức là "lá cờ" trong tiếng Tây Ban Nha.

Xem thêm: Chivas 21 thương hiệu Hoàng gia Anh

rượu tequila

4. Tequila trong cocktail

Có rất nhiều loại cocktail trong đó thành phần có chứa tequila hoặc tequila là rượu chính, nổi tiếng nhất là Margarita, Tequila Sunrise, Bloody Maria, Paloma, Tequini và Tequila Slammer. Tequila pha trộn với các loại rượu và nhiều nguyên liệu khác để tạo ra cocktail là cách uống dễ hơn cả và có phần thanh lịch hơn. Thông thường, người ta dùng các loại tequila trẻ để pha cocktail, một phần vì giá thành, một phần vì hương vị nồng nàn của tequila lâu năm sẽ lấn át các thành phần còn lại.

Nếu bạn đang sống ở TP.HCM và có nhu cầu mua rượu tequila chính hãng, rượu tequila TPHCM thì bạn có thể tham khảo các thông tin dưới đây để mua rượu tequila TPHCM phù hợp với mình nhé. Các nhân viên của chúng tôi sẽ tư vấn loại rượu tequila phù hợp với điều kiện, nhu cầu và sở thích của bạn.

Thông tin liên hệ : Công ty xuất nhập khẩu Thanh Niên

Showroom: 148 Điện Biên Phủ phường 17 quận Bình Thạnh TPHCM

Hotline: 0939 23 33 55